Bối cảnh chính sách

Từ ngày 01/01/2026, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh có sự thay đổi căn bản. Theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội, phương pháp thuế khoán sẽ chấm dứt áp dụng, thay thế bằng việc thực hiện nghĩa vụ thuế theo pháp luật về quản lý thuế.

Theo đó, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không còn nộp thuế theo mức ấn định cố định, mà phải kê khai, tính và nộp thuế trên cơ sở doanh thu thực tế phát sinh. Việc kê khai được thực hiện theo kỳ tháng hoặc kỳ quý, tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của từng hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Trong bối cảnh này, vấn đề đặt ra là:

Từ năm 2026, hộ kinh doanh phải kê khai thuế theo tháng hay theo quý?

Phương pháp kê khai thuế đối với hộ kinh doanh

Theo quy định tại Thông tư số 40/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính, phương pháp kê khai thuế là phương pháp mà người nộp thuế thực hiện:

Khai thuế, tính thuế và nộp thuế theo doanh thu thực tế phát sinh, theo kỳ kê khai xác định là tháng hoặc quý.

Phương pháp này hiện áp dụng đối với:

• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có quy mô lớn;
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chưa đạt quy mô lớn nhưng tự nguyện lựa chọn nộp thuế theo phương pháp kê khai.

Từ năm 2026, theo lộ trình cải cách chính sách thuế, phương pháp kê khai trở thành phương pháp áp dụng thống nhất đối với hộ kinh doanh.

Kỳ kê khai thuế áp dụng từ năm 2026

Nguyên tắc chung: Kê khai theo tháng

Theo quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai thực hiện kê khai thuế theo tháng.

Đây là hình thức kê khai mặc định được áp dụng khi hộ kinh doanh không thuộc trường hợp được phép kê khai theo quý hoặc không đăng ký lựa chọn kê khai theo quý.

Trường hợp được kê khai theo quý

Hộ kinh doanh chỉ được áp dụng kỳ kê khai theo quý khi đồng thời đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo Điều 9 Nghị định số 126/2020/NĐ-CP, bao gồm:

Thứ nhất, thuộc đối tượng được phép kê khai thuế theo quý theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Thứ hai, có văn bản hoặc lựa chọn hợp lệ về việc áp dụng kê khai theo quý với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Ngoài ra, trong một số trường hợp nhất định, hộ kinh doanh mới ra hoạt động sản xuất, kinh doanh và đáp ứng các tiêu chí theo quy định cũng có thể được lựa chọn kê khai theo quý.

Trường hợp không đáp ứng đủ điều kiện hoặc không thực hiện lựa chọn, hộ kinh doanh bắt buộc phải kê khai thuế theo tháng.

Kết luận về kỳ kê khai

• Kê khai theo tháng: Là hình thức áp dụng mặc định đối với hộ kinh doanh từ năm 2026.
• Kê khai theo quý: Chỉ áp dụng trong trường hợp đáp ứng đủ điều kiện và có đăng ký lựa chọn theo quy định pháp luật.

Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế và nộp thuế

Theo quy định của Luật Quản lý thuế:

Trường hợp kê khai theo tháng:

Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế.

Trường hợp kê khai theo quý:

Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo quý phát sinh nghĩa vụ thuế.

Thời hạn nộp thuế trùng với thời hạn nộp hồ sơ khai thuế, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Nơi nộp và hình thức nộp hồ sơ khai thuế

Nơi nộp hồ sơ:

Đội Thuế quản lý trực tiếp nơi hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hình thức nộp hồ sơ:

• Thông qua Cổng Thuế điện tử;
• Thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia;
• Trường hợp không thực hiện được bằng phương thức điện tử, có thể nộp trực tiếp tại cơ quan thuế hoặc qua hệ thống bưu chính.

Hồ sơ khai thuế bao gồm:

• Tờ khai thuế theo mẫu số 01/CNKD;
• Phụ lục bảng kê hoạt động kinh doanh trong kỳ (trường hợp pháp luật yêu cầu).

Một số lưu ý khi thực hiện kê khai thuế từ năm 2026

Một là, hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai không thực hiện quyết toán thuế cuối năm.

Hai là, trường hợp doanh thu kê khai không phản ánh đúng thực tế phát sinh, cơ quan thuế có quyền ấn định doanh thu tính thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Ba là, hộ kinh doanh phải thực hiện chế độ hóa đơn, chứng từ theo quy định. Việc này không đồng nghĩa với việc bắt buộc tổ chức hệ thống kế toán đầy đủ như doanh nghiệp, trừ trường hợp pháp luật có quy định riêng đối với từng lĩnh vực, ngành nghề.

Cập nhật chính sách mới: Ngưỡng 500 triệu đồng - hiểu đúng để tránh nhầm lẫn

Ngày 10/12, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) và một số nội dung sửa đổi trong Luật Quản lý thuế.

Theo đó, ngưỡng doanh thu được miễn thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được điều chỉnh tăng từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm.

Tuy nhiên, cần lưu ý:

• Quy định trên thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi).
• Thời điểm hiệu lực, phạm vi áp dụng cụ thể và mối quan hệ với các sắc thuế khác (đặc biệt là thuế giá trị gia tăng) phải căn cứ vào luật có hiệu lực và văn bản hướng dẫn thi hành.
• Do đó, không mặc nhiên hiểu rằng hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm sẽ được miễn toàn bộ các nghĩa vụ thuế.

Trong thời gian chờ đầy đủ văn bản hướng dẫn, hộ kinh doanh vẫn có trách nhiệm kê khai thuế đầy đủ, trung thực và đúng thời hạn theo quy định pháp luật hiện hành.

Kết luận

Từ năm 2026, hộ kinh doanh bước vào giai đoạn quản lý thuế theo cơ chế kê khai thực tế, thay thế hoàn toàn phương pháp thuế khoán. Trong đó:

Kê khai theo tháng là nguyên tắc áp dụng chung, kê khai theo quý chỉ là ngoại lệ có điều kiện, và việc chuẩn bị dữ liệu doanh thu, hóa đơn, chứng từ ngay từ đầu kỳ kinh doanh là yêu cầu mang tính bắt buộc.