Từ ngày 01/01/2026, ngành Thuế triển khai chuyển đổi mô hình quản lý đối với hộ kinh doanh theo hướng chấm dứt cơ chế thuế khoán và chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế. Đây là một thay đổi lớn vì trách nhiệm “tự tính, tự khai, tự nộp” sẽ gắn trực tiếp với dữ liệu bán hàng, hóa đơn, chứng từ của từng hộ kinh doanh, thay vì một mức thuế ấn định trước.

Cách tính thuế, kê khai sau 01/01/2026

Điểm mấu chốt của giai đoạn sau 01/01/2026 là: cơ quan thuế quản lý theo doanh thu thực tế, và hộ kinh doanh cần có dữ liệu đủ rõ để kê khai đúng.

“Tự kê khai, tự nộp” nghĩa là gì

• Tự xác định doanh thu tính thuế: doanh thu phát sinh từ hoạt động bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ trong kỳ
• Tự lập hồ sơ khai thuế: nộp tờ khai theo mẫu và kỳ khai theo quy định
• Tự nộp thuế đúng hạn: sau khi xác định số thuế phải nộp theo hướng dẫn

Về định hướng triển khai, Cục Thuế đã truyền thông rõ mục tiêu hộ kinh doanh làm quen và chuyển đổi sang kê khai, tự nộp từ 2026.

Xem thêm thông tin chi tiết tại: Link

Sơ đồ tự kê khai, tự nộp

Các trường hợp kê khai phổ biến

Ở thời điểm hiện tại, phần “hồ sơ, mẫu biểu” và cách giản lược thủ tục đang được Bộ Tài chính truyền thông theo hướng đơn giản hóa tờ khai, phân nhóm theo đối tượng và cách tính thuế (ví dụ nhóm không phải nộp GTGT, TNCN; nhóm nộp theo doanh thu; nhóm tính theo thu nhập chịu thuế). Nội dung này được nêu trong thông tin của Báo Chính phủ về hồ sơ, thủ tục quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, kèm mô tả các mẫu tờ khai dự kiến trong dự thảo thông tư. Xem thông tin chi tiết về các trường hợp cần kê khai tại link.

Lưu ý quan trọng: phần mẫu biểu cụ thể có thể tiếp tục được cập nhật theo văn bản hướng dẫn chính thức, nhưng “khung tư duy” vẫn là kê khai dựa trên số liệu kinh doanh. Mẫu tờ khai

Vì sao hóa đơn điện tử và dữ liệu bán hàng trở thành “xương sống”

Khi chuyển sang kê khai, dữ liệu để kê khai không còn dựa vào “ước tính khoán”, mà cần bám vào:

• Doanh thu theo đơn hàng
• Hóa đơn điện tử
• Sổ theo dõi doanh thu, chứng từ liên quan (tùy trường hợp)

Cùng với lộ trình chuyển đổi, Bộ Tài chính và cơ quan Thuế đang thúc đẩy các hoạt động chuyển đổi số để hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai điện tử từ 2026.

Thực trạng và “điểm nghẽn” khi hoàn tất kê khai sát deadline

Khi còn thuế khoán, nhiều hộ kinh doanh quen “đến kỳ nộp là nộp”. Nhưng khi bước sang cơ chế kê khai, áp lực thường tập trung vào 4 điểm:

• Doanh thu rải nhiều kênh: sàn, mạng xã hội, cửa hàng, cộng tác viên… khó chốt số đúng nếu thiếu hệ thống
• Thiếu lịch sử giao dịch: không có nhật ký đơn hàng và đối soát khiến việc cộng doanh thu dễ sai
• Hóa đơn không đi cùng giao dịch: xuất hóa đơn rời rạc làm giảm khả năng đối chiếu, dễ lệch số
• Dồn việc về cuối kỳ: càng sát hạn, rủi ro nộp chậm hoặc kê khai vội càng cao

Ngành Thuế cũng đang triển khai các chiến dịch cao điểm hỗ trợ hộ kinh doanh “làm quen kê khai” trước thời điểm chuyển đổi, cho thấy đây là thay đổi lớn về thói quen và năng lực vận hành.

Những quy định về sai sót khi kê khai và chế tài xử phạt

Dưới đây là các mức xử phạt hành chính điển hình theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn.

Nộp hồ sơ khai thuế quá hạn

Theo Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mức phạt với hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá hạn được quy định theo số ngày chậm, ví dụ:

• 01 đến 05 ngày (và có tình tiết giảm nhẹ): phạt cảnh cáo
• 01 đến 30 ngày: phạt tiền 2.000.000 đến 5.000.000 đồng
• 31 đến 60 ngày: phạt tiền 5.000.000 đến 8.000.000 đồng
• 61 đến 90 ngày (hoặc các trường hợp tương tự nêu tại khoản 4): phạt tiền 8.000.000 đến 15.000.000 đồng
• Trên 90 ngày (kèm điều kiện theo quy định): phạt tiền 15.000.000 đến 25.000.000 đồng

Kê khai sai dẫn đến thiếu số thuế phải nộp

Theo Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, có quy định mức phạt theo tỷ lệ, trong đó có trường hợp phạt 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế đã được miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định, tùy hành vi và điều kiện áp dụng.

(Trích dẫn Nghị định 125/2020/NĐ-CP trên Cổng thông tin Chính phủ)

GTG CRM đóng vai trò gì trong thời điểm chuyển đổi này

GTG CRM không “kê khai thay” hay “nộp thuế thay”. Vai trò phù hợp nhất trong giai đoạn chuyển đổi là giúp hộ kinh doanh chuẩn hóa dữ liệu vận hành để kê khai đúng và kịp, đặc biệt khi mô hình chuyển sang bám doanh thu thực tế.

• Tập trung hoá đơn đầu ra và hoá đơn đầu vào một nơi: giúp chốt số theo kỳ nhanh hơn, giảm tình trạng cộng thủ công từ nhiều kênh.
• Gắn hóa đơn điện tử với giao dịch thực tế: giúp đối soát thuận hơn khi cần rà soát lại doanh thu theo kỳ.
• Giảm rủi ro “nước đến chân mới nhảy”: vì số liệu được ghi nhận theo dòng thời gian, không phải dồn cuối kỳ mới tổng hợp.
• Hỗ trợ kỷ luật vận hành: chủ shop và kế toán nội bộ có cùng một nguồn dữ liệu để kiểm tra chéo.

Các hoạt động chuyển đổi số cho hộ kinh doanh cũng đang được cơ quan quản lý thúc đẩy mạnh, nên việc chuẩn hóa dữ liệu bán hàng và hóa đơn là hướng đi “đi trước một bước”.

Gợi ý ảnh minh họa: Ảnh “one dashboard” gồm Doanh thu, Đơn hàng, Hóa đơn điện tử, xuất file đối soát.

Kết luận

Từ 01/01/2026, chuyển sang tự kê khai, tự nộp là thay đổi lớn về thói quen và kỷ luật dữ liệu. Nếu trước đây thuế khoán khiến nhiều hộ kinh doanh ít phải “đụng” tới hệ thống sổ sách, thì sau mốc này, yếu tố quyết định lại nằm ở việc có số liệu doanh thu rõ ràng theo kỳ, có hóa đơn và đối soát được.